PIET HEIN DONNER heeft een tropenjaar achter de rug. De minister van Sociale Zaken kreeg knallende ruzie met de PvdA over het ontslagrecht, werd op zijn departement geconfronteerd met spionerende voorlichters en zag zijn sleutelrol in het kabinet ingepikt door partijgenoot Ernst Hirsch Ballin, die ook nog eens op zijn favoriete departement Justitie zit. Menigeen dacht dat de CDA'er het bijltje erbij zou neergooien, maar met het rapport van de commissie-Bakker vond de bewindsman nieuw elan. DEN HAAG, zondag "Het loopt een beetje uit", zegt de woordvoerder van Piet Hein Donner, terwijl hij nog een koffie aanbiedt. De minister van Sociale Zaken leidt zijn laatste stafvergadering voordat hij naar Italië op vakantie gaat en vergewist zich er kennelijk van dat zijn achterblijvende ambtenaren zich de komende weken niet vervelen. Donner wil nota's over dit en dat, vraagt dossiers op en stuurt mensen op pad. Als de bewindsman in augustus terugkomt, moet hij namelijk meteen vol aan de bak.
Het kabinet wil die maand belangrijke knopen doorhakken. In de aanloop naar Prinsjesdag buigt de ministerraad zich over zaken als de koopkracht en de geplande verhoging van de btw - oftewel onze portemonnee. Bovendien komt het rapport-Bakker opnieuw aan de orde, dat waarschuwt voor grote dreigende arbeidstekorten. Werk aan de winkel dus voor Donner, die volgens insiders na maanden van chagrijn weer zin heeft in zijn ministerschap. Al heeft hij zich het afgelopen parlementaire jaar afgevraagd of hij "nog wel kan doen wat nodig is".
Heeft u getwijfeld aan uw ministerschap?
"Dat zal ik achteraf bespiegelen in mijn memoires. Op een gegeven moment heb ik gezegd: als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. Ik zit ook in de politiek om te doen wat haalbaar is. Het is geen wetenschappelijke exercitie van 'dit moet en dus gaan we dat doen'. Je moet mensen meekrijgen. Dat liep vorig jaar moeizaam."
Het liep moeizaam omdat de PvdA terugkwam op de afspraak in het kabinet om het ontslagrecht te versoepelen. Die versoepeling had u nodig om de werkgevers mee te krijgen bij het plan om 100.000 werklozen aan een baan te helpen. Voelt u zich vernacheld door de PvdA?
"Het is duidelijk dat de voorstellen die naar de STAR (Stichting van de Arbeid - een overlegorgaan tussen werkgevers en werknemers, red.) zijn gegaan, niet alleen mijn voorstellen waren, maar die van het gehele kabinet. Tegelijkertijd moet ik constateren dat de PvdA toen in de eigen achterban met vrij uitgesproken meningen werd geconfronteerd."
Dat zou niet uw probleem moeten zijn...
"Je zit gezamenlijk in de coalitie. De problemen van de ander worden daardoor ook ten dele jouw problemen. Dus wil je verder, dan moet je niet dwars tegen de stroom in blijven zeggen: zo hadden we het gedacht, zo zal het gebeuren."
Dus u heeft niet overwogen af te treden?
(grijnzend) "Ik kan me dat zeker niet meer herinneren."
Vindt u de PvdA een betrouwbare partner?
"Iedere partij heeft zo haar gebruiksaanwijzingen. Die zijn voor iedere partij ook weer anders. De laatste keer dat PvdA en CDA regeerden, was bijna vijftien jaar geleden. Dan heb je altijd een periode nodig om weer even aan elkaar te wennen."
Wat zijn zoal de PvdA-gebruiksaanwijzingen?
"Nou, bijvoorbeeld dat het meer dan in de vorige regeerperiode van belang is dat het overleg met de fractie goed wordt geregeld."
Klopt het dat toenmalig PvdA-fractievoorzitter Jacques Tichelaar zijn excuses heeft aangeboden voor de wispelturige houding van de PvdA-fractie in het ontslagrechtdossier?
"Ik kan dat bevestigen noch ontkennen. Of ik kan zeggen dat ik me dat niet meer zou kunnen herinneren - haha."
We beginnen ons wat zorgen te maken over uw geheugen...
"Ach, ik word dit jaar zestig. Maar serieus. Daar praat je niet over... Eh, zo is het ook niet geweest."
Over ouder worden gesproken; het rapport-Bakker over de arbeidsparticipatie is er. Wat is de brede betekenis van dit rapport?
"Dat in alle scherpte vraagstukken zijn opgeschreven waarmee we in Nederland nog nooit te maken hebben gehad. Namelijk dat de beroepsbevolking krimpt. Als we zo doorgaan, kunnen we in 2020 van de 100 patiënten er 60 verzorgen. Dat is geen kwestie van welvaart maar van een tekort aan arbeidskrachten. Landen hebben dat periodiek als ze in oorlog raken en een deel van de bevolking het leger wordt ingetrokken. Nu komen we in een structurele situatie dat het aantal werkende mensen daalt. Dat leidt onvermijdelijk tot economische krimp. Tenzij je dat zodanig weet op te lossen dat je uit die knel komt."
Hoe komen we uit die knel?
"Dat is het tweede punt van de commissie-Bakker. Het probleem is oplosbaar. We moeten de mensen die nu buiten de arbeidsmarkt staan, veel beter mobiliseren. We zullen binnen die arbeidsmarkt de kwaliteiten voortdurend ontwikkeld moeten houden en op termijn ook iets moeten doen aan het groeiende verschil tussen hoe lang we werken en hoe oud we worden."
Dat betekent doorwerken tot 67 jaar?
"In de kabinetsreactie op het rapport staat dat dit welhaast onvermijdelijk is, maar dat het kabinetsbeleid erop gericht is om het op dit moment anders te doen. We zitten nu in een situatie dat Nederlanders gemiddeld op hun 62e ophouden met werken. Ik heb dus een enorme winst te halen door dit op te schroeven naar 65. Tegelijkertijd moet je constateren dat de discussie over de pensioenleeftijd ook in andere landen loopt. Toen het pensioensysteem werd opgezet, was de levensverwachting slechts 68 jaar. Je moest dus gemiddeld drie jaar overbruggen. Nu praten we over een periode van 20 jaar. Daarom moeten we kijken of er methoden zijn om langer door te werken. De commissie-Bakker komt met vrij traditionele oplossingen. Er wordt voorgesteld om vanaf 2016 elk jaar de pensioengerechtigde leeftijd voor iedereen met een maand op te schroeven. Zo komen we in 2040 uit op 67 jaar. Ik kan me voorstellen dat we voor een bepaalde leeftijdsgroep die vrij dicht bij het pensioen zit helemaal niets veranderen, maar voor jongeren die nog een tijd hebben te gaan, die verhoging van de pensioenleeftijd in een sneller tempo doen."
Hoe dan?
"We zouden kunnen zeggen dat we voor mensen tussen 55 en 65 jaar niets veranderen, voor mensen tussen 45 en 55 een maand per jaar bijplussen en voor mensen tussen 35 en 45 twee maanden per jaar."
Waarom die verschillende versnellingen?
"Omdat in het systeem zoals het nu wordt voorgesteld, we in 2040 met een pensioenleeftijd van 67 zitten. Als de levensverwachting in de tussentijd tien jaar langer wordt, moet die pensioengerechtigde leeftijd tegen die tijd onmiddellijk weer ter discussie worden gesteld."
Dus jongere werknemers moeten tot hun 70e doorwerken?
"Maak er nu niet van dat dit mijn voorstel is. Ik zeg alleen dat als je de pensioengerechtigde leeftijd opschroeft, er verschillende mogelijkheden zijn."
Iets anders. In het kabinet wordt komende maand besloten of de geplande btw-verhoging van 19 naar 20 procent moet doorgaan. Wat is uw opvatting?
"Het gaat niet alleen om de btw-verhoging, maar ook om de verlaging van de ww-premie voor werknemers. Arbeid wordt in Nederland vrij zwaar belast, dat willen we verschuiven naar consumptie. Juist om ervoor te zorgen dat werk loont. Dus dat besluit, dat vorig jaar is genomen, was volstrekt logisch. Sindsdien worden we echter geconfronteerd met inflatie, die in belangrijke mate wordt gedreven door loonsverhogingen en hogere energie- en grondstoffenprijzen. Tegen die achtergrond moeten we kijken of het een oplossing biedt om die btw-maatregel tijdelijk uit te stellen."
En?
"De sociale partners zeggen dat het niet de bedoeling is dat ook de ww-verlaging wordt uitgesteld. Maar dan schieten we een gat in de eigen begroting."
Dat gat kan anders worden gedekt?
"Ik geef het u te doen. Het gaat om 1,9 miljard euro."
Structureel is het lastig. Maar incidenteel kan de btw-verhoging toch eenzijdig worden uitgesteld omdat er ook extra baten binnenkomen door de hoge energieprijzen?
"Dat zijn discussies die we straks rond de begroting zullen hebben. Die discussies moeten niet primair gaan over koopkracht, maar in gesprek met de bonden over hoe we in het belang van Nederland onze concurrentiepositie kunnen bewaren in een periode waarin er economische onrust is in de wereld. Koopkracht gaat over het herverdelen van de koek. Wij moeten ervoor zorgen dat die koek groter wordt. Vanuit die optiek kan het een geldig punt zijn om uitstel van de btw-verhoging te overwegen. Maar dat is niet een beslissing die het kabinet op zichzelf kan nemen."
Want dan moeten de bonden terughoudend zijn in hun looneisen?
"De bonden maken hun looneisen op basis van dezelfde verwachtingen ten aanzien van lastenontwikkeling. Dit soort maatregelen moet zinvol zijn. In 2000 zagen we eenzelfde ontwikkeling op de arbeidsmarkt. Toen is er zowel lastenverlichting als een loongolf geweest. Dat heeft ons in 2002 gebracht in een situatie waarbij we ons volledig uit de Europese markt hadden geprijsd."
Is uitstel in plaats van afstel van de btw-maatregel niet onverstandig omdat de verhoging dan per 1 januari 2010 zou ingaan, kort voor de gemeenteraadsverkiezingen?
"Op dat punt moet u mijn mening niet vragen. De uitkomst moet het resultaat zijn van onderling overleg. Dan moet je ook je mond kunnen houden."
Maar de denkrichting is toch van uw eigen CDA?
"De denkrichting heb ik eerder gehoord, ja."
Minister Bos (Financiën) heeft gezegd dat de middeninkomens deze kabinetsperiode de grote winnaar zullen zijn qua koopkracht. Gaan we dat nog halen?
"Verwachtingen kun je niet zien als een garantie. Verwachtingen berusten op ieder moment op de omstandigheden."
Maar het kabinet heeft die uitspraak gedaan, die koopkrachtverwachting gewekt?
"Nee, het kabinet baseert dat op het effect van het eigen beleid, gegeven dat de overige zaken gelijk blijven. Wat op de achtergrond aan het verschuiven raakt, daar kun je geen voorspelling over doen."
Voor 2009 is 1 procent extra koopkracht beloofd. Wordt die belofte waargemaakt?
"De olieprijzen zijn naar 147 dollar gestegen. Als het in de vakantie de omgekeerde richting opgaat, komen we aardig in de buurt van de verwachtingen. Maar doet de olieprijs wat anders, dan kun je daar niets over zeggen. Als ik hier wel enige voorspelling over zou kunnen geven, dan zat ik niet hier, maar handelde ik op de beurs."
Olympia maakt zich op voor verdere groei
19-07-2008
michiel couzy
Slecht nieuws uit de Nederlandse uitzendbranche. De omzet van de sector is vorige maand twee procent geslonken, het aantal uitzenduren liep zelfs acht procent terug, meldt brancheorganisatie ABU. Het zat eraan te komen, zegt Marcel Slaghekke, directeur van Olympia Flexgroep, de vijfde uitzendorganisatie van Nederland en tevens bestuurder van ABU. "Sinds december vorig jaar is de groei eruit en neemt de omzet af."
De uitzendbranche is over het algemeen een belangrijke barometer van de economie. Als goede tijden aanbreken, huren bedrijven weer tijdelijke krachten in. Die vliegen er ook als eerste uit als het minder gaat.
De krimpende omzetten zouden dus slecht nieuws kunnen betekenen voor de economie. Maar Slaghekke denkt dat de teruglopende omzet niet zozeer het gevolg is van teruglopende economische activiteit, maar eerder te maken heeft met de krappe arbeidsmarkt. Daarnaast sluit het aanbod van personeel niet goed aan op de vraag. Bedrijven bieden de weinige geschikte mensen daarom eerder een vast contract aan.
Maar de uitzendbranche merkt wel íets van de mondiale kredietcrisis. "Banken nemen minder mensen aan. Andere bedrijven worden eveneens voorzichtiger," aldus Slaghekke.
Olympia Flexgroep heeft ook last van de marktontwikkelingen. De uitzendorganisatie groeit wel, maar iets langzamer dan verwacht. "Toch lijden wij minder dan een grote organisatie als Randstad. Wij hebben een marktaandeel van ongeveer twee procent en kunnen met extra inspanningen sneller groeien dan de markt. Randstad is de markt." Vorig jaar kwam Olympia uit op een omzet van 400 miljoen euro, een groei van dertien procent.
Olympia Flexgroep heeft meer dan honderd vestigingen in Nederland, waarvan vier in Amsterdam en één op Schiphol. Het bedrijf is in 1969 opgericht door Dick van der Kooij. Slaghekke nam de uitzendorganisatie in 1987 over. "Ik had een ingenieursbureau, waarmee ik ook al mensen uitzond. Ik kreeg vragen van grote bedrijven als Philips en Shell of wij naast ingenieurs ook andere tijdelijke krachten konden leveren. Toen heb ik een vergunning aangevraagd en via via hoorde ik dat Olympia te koop stond. Ik heb mijn bureau verkocht en ben in Olympia gestapt, met een financiering van de bank."
Slaghekke breidde Olympia uit van zes tot 25 vestigingen. In 1997 kwam de groei in een hogere versnelling doordat hij overstapte op een franchiseformule, waarbij ondernemers zelfstandige vestigingen van Olympia konden openen. "Ik kwam op een strand Frans Ramselaar tegen, oprichter van De Hypotheker. Hij vroeg of ik wel eens aan franchise had gedacht. 'Laat een student onderzoek doen naar de mogelijkheden', adviseerde hij." Slaghekke schakelde een student van de Erasmus Universiteit in, die nu internationaal franchisedirecteur is. Het bleek een goed idee. "De winst zit aan twee kanten. Wij maken gebruik van de gedrevenheid van zelfstandige ondernemers en de frachisenemer profiteert van onze kennis en ons klantenbestand."
In 2006 zette Olympia een nieuwe belangrijke stap. Het bedrijf ging samen met het Duitse Albecon, dat een beursnotering heeft in Frankfurt. Slaghekke kreeg 51 procent van de aandelen in handen. "We hadden negentig vestigingen in Nederland. En bij meer dan 120 vestigingen in Nederland zijn we volgroeid. Omdat we toch verder willen groeien, besloten we de grens over te gaan. Albecon zat al in zes landen."
Inmiddels heeft het fusiebedrijf meer dan tweehonderd vestigingen. Ook over de grens groeit Olympia met zijn franchiseformule. De uitzendorganisatie zit behalve in Duitsland ook in Spanje, Italië en Polen, maar de Nederlandse markt zorgt nog altijd voor het grootste deel van de omzet.
In Amsterdam zit Olympia in de Haarlemmerstraat, Van Woustraat, Jan Evertsenstraat en op Bijlmerplein. Slaghekke ziet ruimte voor nog zeker drie vestigingen. "We streven naar een marktaandeel van vier procent in Nederland."
‘aantal werkelozen daalt amper
18-07-2008
310 duizend mensen hebben geen baan - Werkloosheid neemt af met 'slechts' duizend mensen per maand.
amsterdam
De daling van de werkloosheid stagneert. Afgelopen half jaar daalde de werkloosheid 'slechts' met duizend werkzoekenden per maand. Dit is de kleinste afname sinds de economie drie jaar geleden begon op te leven.
Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag heeft bekendgemaakt. Inmiddels zit 4 procent van de beroepsbevolking zonder werk, ofwel 310 duizend personen. De werkloosheid is op het laagste niveau sinds de eeuwwisseling. Vorig jaar was nog 4,6 procent van de beroepsbevolking (346 duizend personen) werkloos.
In mei maakte het CBS al bekend dat het aantal openstaande vacatures aan het dalen is. Eind maart stonden er 242 duizend vacatures open. Dit zijn er zevenduizend minder dan een kwartaal eerder.
Arbeidsmarkteconomen verwachten echter niet dat deze berichten het einde van de werkloosheidsdaling inluiden, aangezien het aantal openstaande vacatures nog steeds erg hoog is. Onlangs liet het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) in de Arbeidsmarktprognose 2008-2013 weten dat het aantal mensen zonder baan in ieder geval in 2008 en 2009 nog verder af zal nemen.
Ook de uitzendbranche maakt zich nog geen zorgen over de stagnerende werkloosheidscijfers. 'Iedereen met een diploma kan sowieso aan de slag', aldus een woordvoerder.
En dat terwijl vorige week uit halfjaarcijfers van de ABU, brancheorganisatie van de uitzendbureaus, bleek dat de groei in de uitzendsector sterk afvlakt. In de laatste twee weken van mei en de eerste helft van juni namen zelfs het aantal uren én de omzet voor het eerst in jaren af.
De ABU wijt de afname niet aan een haperende economie, maar juist aan het gebrek aan voldoende personeel. 'Er zijn nog veel openstaande vacatures', aldus een woordvoerder. 'We dreigen vast te lopen. De uitzendbureaus voeren inmiddels al een doelgroepenbeleid om zo ouderen, Wajongers of langdurig werklozen aan werk te helpen. Maar veel werkgevers moeten deze stap nog maken.'
Etos in zee met TMP Worldwide
17-07-2008
Etos heeft gekozen voor TMP Worldwide. Het bureau gaat de gewenste positionering op de arbeidsmarkt vaststellen en een creatief concept ontwikkelen. Daarmee wil Etos zich als aantrekkelijke werkgever profileren en binnen de krappe arbeidsmarkt de juiste mensen aantrekken. Zo wil Etos haar groeiambitie als beste drogisterij van Nederland waarmaken.
